شیر سوزنی needlevalves که اسم خود را از شکل دیسک و نشیمنگاه خود گرفته از لحاظ ساختمان و طرز کار جزو خانواده شیرهای کروی می باشد با این شیرها می توان کنترل دقیق جریان سیال را به خصوص در لوله های باریک و ظریف برقرار کرد. ساختمان این شیر طوری است که جریان به یک حفره کوچک هدایت می شود و پس از چرخش °90 به نوک یک مخروط هدایت می شود و همانگونه که از شکل پیداست جریان از بین این حفره و یک قطعه سوزنی شکل به خروجی راه می یابد ..دیسک این نوع شیر از میله مخروطی شکل نازکی تشکیل شده که از داخل سوراخ مدور صفحه عبور می کند و جریان حرکت سیال را محدود می سازد. ساختمان این شیرها بیشتر در کاربراتورها به کار می رود . این نوع شیر از لحاظ ساختمان بسیار ظریف و تقریبا کوچک می باشد و بعلت داشتن مکانیسم مورد اعتماد در عملیات حساس و دقیق به کار گرفته می شود . در آزمایشگاه های نفت یا پتروشیمی و وسائل ابزار دقیق کاربرد آن بسیار می باشد . قطر شیرهای سوزنی معمولا از 2 اینچ تجاوز نمی کند و شیر سوزنی را بیشتر در محل هایی به کار می برند که محدودیت لازم باشد و منظور از محدودیت یعنی تاخیر زمانی و تغییر آرام فشار است .

انواع شیر سوزنی

شیر سوزنی در سه جنس در بازار وجود دارد:

Aluminium Alloy Globe Valve, For Industrial, Valve Size: More than 24 inch at Rs 1000/piece in Chennai

شیر سوزنی استیل

شیر سوزنی کربن استیل و استنلس استیل از پرکاربرد ترین شیر های سوزنی از جنس استیل هستند. شیر سوزنی کربن استیل با متریال A216 WCB و A352 LCB متداول‌ترین شیر های سوزنی در صنعت است. شیر سوزنی استنلس استیل با توجه به خاصیت و درصد عناصر در برابر سیال‌ ها مقاومت زیادی دارد. اگر سیال‌ ها خورنده باشند شیر سوزنی استیل انتخاب مناسب‌ تری است.

شیر سوزنی فولادی

شیر سوزنی فولادی که اسم خود را از شکل دیسک و نشیمنگاه خود گرفته ازلحاظ ساختمان و طرز کار جزو خانواده شیر های کروی است و با این شیر ها می‌توان کنترل دقیق جریان سیال را به‌خصوص در لوله‌ های باریک و ظریف برقرار کرد. بدنه این شیر طوری است که جریان به یک حفره کوچک هدایت می‌شود و پس از چرخش °۹۰ به نوک یک مخروط هدایت می‌شود و همان‌گونه که از شکل آن پیداست جریان از بین این حفره و یک قطعه سوزنی شکل به خروجی راه می‌یابد. این شیر از انواع بسیار مقاوم شیر سوزنی است که در بازار وجود دارد.

شیر سوزنی چدنی

از لحاظ کارکرد تفاوتی با سایر جنس‌ها ندارد و برای قطع و وصل جریان سیال از آن استفاده می‌شود. شیر سوزنی چدنی در گستره سایز 2 تا 8 اینچ (DN 50 – DN 200) و در فشار کاری 6 تا 40 بار تولید و عرضه می‌شوند و البته سایز های بزرگ آن نیز قابل سفارش هستند که بسته به موقعیت‌ های خاص از آن استفاده می‌شود و در تولید آن‌ ها شرایط کمی متفاوت‌ تر است. شیر سوزنی میراب (گلوب ولو میراب) از معروف‌ ترین شیر سوزنی چدنی است که در بازار وجود دارد. امکان تعویض قطعات و تعمیر و نگهداری و سرویس بدون خارج کردن آن میسر است.

Stainless Steel Globe Valve, For Water at Rs 2000/piece in Palghar | ID: 23143543797

انواع برند شیر سوزنی

انواع برندهای شیر سوزنی که از لحاظ کیفیت تضمین شده است، شامل موارد زیر است:

شیر سوزنی Persta
شیر سوزنی Parker آمریکا
شیر سوزنی Cim ایتالیا
شیر سوزنی Hok آمریکا
شیر سوزنی C-Lok
شیر سوزنی Kitz
شیر سوزنی Ringor
شیر سوزنی Metso
شیر سوزنی Petro-Valve
شیر سوزنی Pentair
شیر سوزنی کیز ایران
شیر سوزنی Schneider آلمان
شیر سوزنی Fitok شرکت کانادایی آلمانی

نقد و بررسی

مزایای شیر سوزنی

استفاده از شیر سوزنی دارای مزایای بسیاری است ازجمله اینکه دارای سه نوع مختلف T شکل، Y شکل و 90 درجه که هرکدام قابلیت‌ های منحصر به‌ فرد خود را دارند که در شیر های دیگر وجود ندارد. شیر سوزنی قابلیت بالایی در قطع جریان و تنظیم آن دارد. این شیر ها قابلیت آب‌ بندی و ماشین‌ کاری را دارد. از دیگر مزیت‌ های شیر سوزنی این است که تعمیرات و نگهداری آن‌ ها وهمینطور باز و بسته کردن این شیر ها بسیار آسان است و به دلیل عدم وجود قطعات متحرک استهلاک بسیار کمی دارند. این شیر ها دقت بالا و انطباقی بالایی با شرایط دارند که استفاده از آن‌ ها ایمنی بالایی ایجاد می‌کند. درواقع می‌توان گفت که شیر سوزنی انتخاب عالی برای کارهای که نیاز دقت اندازه‌ گیری دارند حائز اهمیت است و جریان را می‌تواند کنترل کند که باعث بازدهی بالا می‌گردد. شیر های سوزنی در انواع شکل و ظاهر متنوع با قابلیت‌ های متفاوت در بازار وجود دارند و شما بسته به مکان و کار موردنیاز می‌توانید یکی از آن‌ ها را انتخاب کنید.

معایب شیر سوزنی

شیرفلکه سوزنی معایب خاصی ندارد و کارایی آن بسیار بالا است ولی از معایبی که برای شیرهای سوزنی می‌توان ذکر کرد افت فشار بالا نسبت به شیر کشویی است. همچنین در شیرهای سوزنی برای بسته شدن کامل و آب‌ بندی شیر در حالت بسته، نیاز به نیروی بیشتر و عملگر بزرگ‌تر است. از دیگر معایبی که شیر سوزنی دارد ناتوانی در تشخیص و دیدن موقعیت سوزن است و البته دریچه‌ای که سوزن در آن مکان قرار دارد، بسیار کوچک است.

کاربرد انواع شیر سوزنی

صنایع غذایی
صنایع شیمیایی
صنایع دارویی
پتروشیمی و پالایشگاه‌ ها
کشتیرانی و سکوی نفتی
خطوط انتقال انرژی
نیروگاه آب و برق
تأسیسات برج‌ ها و ساختمان‌ ها
خطوط انتقال آب و فاضلاب
تصفیه‌ خانه‌ های آب و فاضلاب
کارخانه‌ های فولاد
کارخانه کارتن‌ سازی
کارخانه سیمان
کارخانه قند و نیشکر
ایستگاه گاز و تقلیل فشار

طرز انتخاب صحيح شير مورد نياز

1- نقشه لوله كشي :

انقباض و انبساط و ارتعاش لوله و تكيه گاه مناسب براي محلي كه لوله به شير اتصال مي‌يابد بايد مورد توجه قرار گيرد و دقت لازم براي اتصالات انتهايي لوله‌كشي و شيرها بايد بعمل آيد.

2- نوع كاري كه شير بايد انجام دهد :

كاملاً باز يا بسته – يا تنظيم سيال ، فشار و درجه حرارت در چه حد باشد، دستي يا خودكار ، كاركرد شير چه مقرراتي دارد

3 – حجم شير :

حجم شير بايد متناسب با لوله‌اي باشد كه اندازه آن با توجه به ظرفيت مايع و افت فشار انتخاب شده است.

4 – درجه حرارت و فشار

5 – مواد سازنده شير :

بعضي از سيالهاي شيميايي اثر خورندگي و زنگ زدگي و رسوبات بجا مي‌گذارند به همين منظور آستري از ابونيت يا پلاستيك يا سراميك و يا شيشه بكار مي‌برند. مواردي كه بيشتر در ساختمان شير بكار مي‌رود. آلياژهاي چدن – برنز – نیکل – فولاد – مس – آلومینیوم – تيتانيوم – استنلس استیل

6- سيستم محركه راه اندازي شير

مكانيكي : دستي با پيچ – هیدرولیکی – برق – هوا

تفاوت شیر کشویی و شیر سوزنی

شیر کشویی و شیر سوزنی بسیار به هم شباهت دارند و بنابراین قبل از خرید حتماً باید با تفاوت‌ های این دو آشنا شوید زیرا کاربرد های آن‌ ها باهم متفاوت است. اولین و مهم‌ترین تفاوت شیر کشویی و شیر سوزنی را می‌توان در عملکرد متفاوت این نوع شیرفلکه دانست. از شیر های سوزنی برای قطع و وصل جریان و هم‌چنین برای تنظیم جریان آب نیز می‌توان بهره برد و این در حالی است که از شیر کشویی فقط برای قطع و وصل جریان استفاده می‌شود. دومین تفاوت در عملکرد این دو شیر هست و آن اینکه عملکرد شیر کشویی بسیار کندتر از شیر سوزنی است. از سومین تفاوت آن‌ ها این است شیر فلکه‌ های شیر سوزنی باید مطابق فلش موجود بر روی آن عمل کرده و جریان سیال نمی‌تواند از هر دو سمت وارد شود. درواقع جریان در شیرهای کف فلزی از بالا به پایین وارد می‌شوند و این در حالی است که شیرفلکه کشویی قابلیت نصب از هر دو سمت شیر وجود دارد. از شیرفلکه سوزنی برای کنترل جریان بخار و سیالات با دمای بالا استفاده می‌شود و این به دلیل طراحی ویژه این شیرفلکه‌ هاست و ذکر این نکته ضروری است که افت جریان فشار در شیرفلکه سوزنی بیشتر از کشویی است.

مرجع شیرآلات صنعتی (شناخت انواع شیرآلات صنعتی به صورت جامع و کامل)