اتصالات استیل رزوه‌ای قطعاتی از جنس فولاد ضدزنگ هستند که به‌وسیله پیچ و مهره یا رزوه‌های داخلی و خارجی به لوله‌ها متصل می‌شوند. این نوع اتصال بدون نیاز به جوش یا فلنج، امکان مونتاژ سریع، تعویض آسان و آب‌بندی مطمئن را فراهم می‌کند.
آلیاژ مورد استفاده در تولید این اتصالات معمولاً استیل گرید 304 یا 316 است. گرید 304 برای محیط‌های معمولی و گرید 316 برای محیط‌های مرطوب، اسیدی و دریایی مناسب‌تر است.

انواع اتصالات استیل رزوه‌ای

اتصالات استیل رزوه‌ای در انواع مختلفی تولید می‌شوند تا بتوانند نیازهای گوناگون در طراحی خطوط لوله را پوشش دهند. در ادامه به رایج‌ترین انواع آن اشاره می‌کنیم:

1. زانویی رزوه‌ای (Threaded Elbow)

برای تغییر مسیر جریان در زاویه‌های مختلف مانند ۴۵ و ۹۰ درجه به کار می‌رود. در سیستم‌های فشاری یا تنگ فضا کاربرد فراوان دارد.

2. سه‌راهی رزوه‌ای (Threaded Tee)

برای ایجاد انشعاب در مسیر جریان استفاده می‌شود. سه‌راهی‌ها در صنایع شیمیایی و خطوط توزیع سیالات بسیار پرکاربرد هستند.

3. بوشن (Coupling)

برای اتصال دو لوله هم‌قطر در راستای مستقیم استفاده می‌شود. نوع بوشن یکسر دنده نیز برای تغییر نوع اتصال در یک سمت کاربرد دارد.

4. مغزی (Nipple)

قطعه‌ای استوانه‌ای با رزوه در دو سر که دو اتصال یا لوله را به هم متصل می‌کند. در سیستم‌های فشرده یا محدود فضا، گزینه‌ای کاربردی است.

5. تبدیل رزوه‌ای (Reducer)

برای اتصال لوله‌هایی با قطرهای متفاوت استفاده می‌شود. نوع رزوه‌ای آن بدون نیاز به جوشکاری به‌راحتی نصب می‌گردد.

6. درپوش رزوه‌ای (Cap & Plug)

برای مسدود کردن انتهای لوله یا مسیر جریان موقتاً استفاده می‌شود. در سیستم‌های آزمایشی یا خطوط آماده‌به‌کار رایج است.

7. مهره ماسوره رزوه‌ای (Union)

اجازه باز و بسته شدن سریع بین دو بخش از سیستم لوله‌کشی را می‌دهد. مناسب برای نقاطی است که نیاز به جداسازی دوره‌ای دارند.

8. فلنج رزوه‌ای (Threaded Flange)

در سیستم‌هایی با فشار بالا یا لوله‌های ضخیم استفاده می‌شود. اتصال محکم و درعین‌حال قابل جداسازی دارد.

استانداردهای تولید اتصالات استیل رزوه‌ای

اتصالات رزوه‌ای استیل بر اساس استانداردهای جهانی تولید می‌شوند تا در برابر فشار و دمای بالا مقاومت کافی داشته باشند. مهم‌ترین استانداردها عبارت‌اند از:

ASME B16.11: مربوط به اتصالات فورج شده فشار قوی
ASTM A182: برای آلیاژهای استنلس استیل
ANSI B1.20.1: استاندارد رزوه‌های لوله‌ای NPT
DIN 2999: استاندارد رزوه‌های اروپایی BSP

رعایت این استانداردها در زمان خرید، تضمین‌کننده کیفیت، ابعاد دقیق و عمر طولانی محصول است.

نقد و بررسی

ویژگی‌های فنی اتصالات استیل رزوه‌ای

اتصالات رزوه‌ای استیل دارای ویژگی‌های مکانیکی و شیمیایی خاصی هستند که باعث محبوبیت گسترده آن‌ها در صنایع مختلف شده است:

مقاومت بالا در برابر خوردگی، اکسیداسیون و حرارت
تحمل فشار تا حدود 3000 تا 6000 PSI بسته به نوع رزوه و ضخامت
نصب آسان بدون نیاز به تجهیزات خاص
قابلیت باز و بسته شدن مکرر برای تعمیر و نگهداری
آب‌بندی مناسب در صورت استفاده از نوار تفلون یا خمیر رزوه‌ای
طول عمر بالا و مقاومت در برابر ضربه

این خصوصیات باعث شده‌اند اتصالات استیل رزوه‌ای در سیستم‌هایی که نیاز به تعمیرات دوره‌ای دارند، بسیار کاربردی باشند.

مزایای استفاده از اتصالات استیل رزوه‌ای

نصب سریع و آسان: بدون نیاز به تجهیزات جوشکاری یا نیروی متخصص.
قابلیت تعویض و تعمیر آسان: در زمان خرابی یا انسداد، قطعه به‌سادگی باز می‌شود.
مقاومت بالا در برابر زنگ‌زدگی: به‌ویژه در گرید 316 برای محیط‌های مرطوب و خورنده.
آب‌بندی مطمئن: با استفاده از نوار تفلون یا خمیر آب‌بندی، از نشتی جلوگیری می‌شود.
مقرون‌به‌صرفه بودن: هزینه نصب پایین‌تر نسبت به اتصالات جوشی.
قابلیت استفاده مجدد: پس از باز شدن، در صورت سلامت رزوه‌ها دوباره قابل استفاده‌اند.
سازگاری با انواع سیستم‌ها: اعم از لوله‌کشی صنعتی، بهداشتی، آب، گاز و بخار.